De bruiloft van Thijs en Laura

Het eind van de Nederlandse vakantie komt in zicht. Het hoogte punt was natuurlijk de bruiloft en het familiefeest eromheen. Ik heb beloofd iets over die bruiloft te vertellen en wat lijnen te trekken met het huwelijk in Malawi vlak voor mijn vertrek.

Een belangrijk verschil was dat het huwelijk van Thijs en Laura op een andere dag werd voltrokken dan het werd gevierd. Op dinsdag 19 gingen we met ouders en getuigen in de tram naar een stadsdeelkantoor in Den Haag. Daar werd in een minuut of 20 het huwelijk gesloten en het trouwboekje uitgereikt door een gemeente ambtenaar. Een simpele, efficiënte formaliteit gevolgd door een lunch in het huis van Thijs en Laura. Er was champagne en er was een lekker zelfgemaakt eten.

Het grote feest was de zondag erna in een klein theater in Den Haag. Een leuke locatie waarvan we de twee zalen 's morgens ervoor werd versierd met ballonnen, een cadeautafel en bloemen. Het belangrijkste verschil met Malawi was wel dat alles tot in de finesses door Thijs en Laura was bedacht en geregeld. Ze kregen daarbij o.a. veel steun van de zus van Thijs die als ceremoniemeester een prima job deed. Alles was heel precies voorbereid. Er werd begonnen met een wederzijdse trouwverklaring, waarna de aanwezigen een roos met een kaartje met een persoonlijke wens naar het paar gooide. Je kunt wel zeggen dat kosten nog moeite gespaard waren, ook tot in de kleinste details. Er stonden bijvoorbeeld glaasjes op tafel met speciaal gemaakte M&M’s met de namen en een heel klein fotootje van het bruidspaar. Er was dus niet op een kleintje gekeken. Ik schat dat de kleding en schoenen van Thijs en Laura ongeveer evenveel hebben gekost als de hele bruiloft in Malawi.

Het was erg leuk dat de hele familie van Felice, inclusief de hele Deense tak aanwezig was. Er was een combinatie gemaakt met het jaarlijkse familie weekend en er waren huisjes gehuurd in Kijkduin. Toen we ons na het versieren naar die huisjes gingen om ons te verkleden zagen we het verkeersinfarct van terugkerende strandgangers. Het koste een uur om van de parkeerplaats af te komen, dus we besloten maar in de feestkleding op de tandem te gaan. Het transport was dus ook hier een struikelblok.

Er werd van de feestgangers ook actieve participatie verwacht. Er waren speeches, een quiz, een kleine playbackshow en een speciaal lied. Alles om Laura en Thijs wat beter te leren kennen en een beetje in de maling te nemen. De Elschot familie had een lied gemaakt. Een oud Zuid-Afrikaans wijsje en een sterke tekst speciaal over Laura.

De voorbereiding in de vakantiehuisje ging er heftig aan toe, maar het resultaat was prima.





Er was natuurlijk meer dan voldoende voedsel en drank. De catering werd verzorgd door de vegetarische slager (wat slacht zo’n slager eigenlijk?) en was erg lekker. Sommige Denen hadden niet door dat ze, uit milieu overwegingen, namaak vlees kregen.

 

Zelf vond ik het erg leuk om een aantal jongelui weer eens te spreken die als kind bij ons over de vloer kwamen en die nu meestal de studie afgerond hadden en waarvan er een aantal duidelijk toegetreden waren tot de gelederen van de Young Urban Professionals. Tot slot was er gelegenheid tot dansen. De kinderen uit Denemarken stalen daarbij de show. Op het podiumpje konden ze zich helemaal uitleven. Ze hadden daarbij zoveel plezier dat iedereen daar erg van genoot. Felice en ik dus op de tandem terug. In Amersfoort nu nog inpakken en terug naar Malawi op zaterdag.

De bruiloft van Peter en Miriam

Deze maand ben ik terug in Nederland voor vakantie en de bruiloft van mijn dochter Laura op 19 mei. Het lijkt mij leuk om de bruiloft van mijn vriend Peter en zijn vriendin Miriam, die vlak voor mijn vertrek trouwden, te vergelijken met een Nederlandse bruiloft. Peter trouwde op 2 mei, de dag voor mijn vertrek, maar de week ervoor was de Bridal Shower. Een blijkbaar Amerikaanse gewoonte om met alleen vrouwelijke gasten te feesten en geld op te halen voor het grote feest. Een ceremoniemeester leidde de hele operatie waar het weer voornamelijk draaide om het dansen en daarbij het gooien met bankbiljetten. "Die grijze met die baard die hier rondscharrelt is ook een vrouw", zei de ceremoniemeester. Het was daar druk, op het hoogtepunt wel 300 vrouwen, de diskjockey en ik om foto’s te maken. Er werden ook per opbod verschillende zaken verkocht: wasmanden, lepels, snoep, lolly’s en een soort fruitmanden met etenswaar. Er stond een lange rij vrouwen om groot geld te wisselen als de kleine biljetten om rond te strooien een beetje op raakten. Tegen het eind kwam Peter binnen, met een boeketje, om Miriam openlijk ten huwelijk te vragen.

Het grootste verschil met een Nederlandse bruiloft is wel dat hier alles werd voorbereid door een commissie. Die alles regelden met een budget, verschillende vergaderingen en een voorzitter en penningmeester. Dat betekent wel dat het bruidspaar alle invloed op wat er gebeurt uit handen geeft. Alles wordt door de commissie op Malawische manier geregeld, vaak niet helemaal op tijd en geheel volgens de algemeen geldende mores.

Volgens die mores mocht de dag vòòr de bruiloft niet in het eigen huis worden doorgebracht. Peter had gevraagd of hij met zijn twee getuigen in mijn huis mocht slapen; voor eten werd gezorgd. Ik had graag gekookt en dat was achteraf beter geweest want ze waren het eten voor ons vergeten en brachten uiteindelijk om half 10 ongekookte rijst, wat stukken kip, een ui en wat tomaten. Daar hebben we toen maar iets van geïmproviseerd en als feestelijke afsluiting mijn zelfgemaakte ijs uit de diepvries opgemaakt.

De volgende morgen vroeg een leenauto opgehaald die nog van brandstof voorzien en versierd moest worden. Onderweg kregen we nog een bekeuring voor een band zonder profiel. Na het versieren bleek de benzine niet genoeg om de kerk te halen en bleef de auto een paar kilometer voor de pomp staan. Wilde ook niet meer starten. Dus uiteindelijk een uur of 2 te laat met een onversierde auto naar de kerk.

Daar een leuke dienst in “The Living Waters Church” met muziek en een preek in het Engels, vertaald in Chichewa. Er werd daar ook getekend voor het burgerlijk huwelijk. Op de trap een groepsfoto en toen naar een mooie tuin voor een fotosessie. De foto’s moesten weer zoveel mogelijk volgens vertrouwd recept gemaakt worden. De eigenaar van de tuin wees zelfs precies aan waar de foto’s gemaakt moesten worden en in welke houding.

Na de lunch, de receptie in de aula van een middelbare school in Zomba. Weer veel harde muziek en dansen en met bankbiljetten strooien. De inwendige mens had niet de hoogste prioriteit. De trouwtaart werd ook in stukjes per opbod verkocht en aan het eind van het feest was er voor alle gasten een Fanta en een cakeje. Ik bracht na afloop als chauffeur wat gasten thuis en de volgende dag de auto terug naar de eigenaar. Peter en Miriam heb ik voor mijn vertrek naar het vliegveld in Blantyre niet meer gezien. Die waren, zonder dat ze dit van te voren wisten, voor de nacht ondergebracht in een hotel. Van de trouwfoto’s die ik maakte zal ik een Nederlands fotoboekje laten printen bij het Kruidvat.

Dedza

De Bradt reisgids is een handig naslagwerk dat ik regelmatig gebruik om meer over Malawi te weten te komen. Ik had erin gelezen over eeuwenoude rotstekeningen bij Dedza. Dat een kennis in Dedza was geweest en ze niet had kunnen vinden was voor mij een stimulans om daar naar toe te gaan. Malawiërs die ik ernaar vroeg hadden er meestal nooit van gehoord en ik ben niemand tegengekomen die er geweest was en ze gezien had.
Met mijn vriend Peter hadden we de reis naar Dedza voor afgelopen weekend gepland. De 200 km was me iets te ver voor de motorfiets, dus moest er een auto gehuurd. Dat is vrij prijzig hier, maar je kan vrij makkelijk iemand vinden die je tegen betaling zijn auto wil lenen. 

Zaterdag dus de auto die Peter via een kennis had geregeld, opgehaald en op weg. Omdat het geheel toch een vrij dure operatie is stelde Peter voor om lifters mee te nemen die dan een bijdrage leveren in de benzine kosten.  Eerst moesten we dus even langs het busstation waar de minibusjes vertrekken om als snorder te kunnen beginnen. Er is in Malawi een uitgebreid informeel systeem van kleine busjes die tegen een redelijke vergoeding het vervoer tussen de meeste steden en dorpen regelen. Goedkoop, maar niet altijd even comfortabel en je moet wachten tot het busje vol is dus zijn vertrek en aankomst tijd erg onzeker.

Bij het busstation staan jongelui die tegen een vergoeding (± 15%) klanten aanbrengen. Zo hadden we de hele reis de achterbank ook vol en in totaal bracht dat ongeveer de helft van de benzine kosten op.

De reis verliep rustig en goed, met halverwege lunch in Balaka. In Dedza vonden we een slaapplek in het gastenverblijf van een trainingscentrum waar in het weekend ruimte genoeg was. Voor ongeveer €4,- per persoon hadden we ieder een kamer met 4 bedden. Dedza is een flink stadje met een grote markt. Het is de hoost gelegen stad in Malawi op 1.600m en daardoor koel, ook geen muggen ’s nachts. We liepen wat rond en aten nsima en tot een uur of 9 kletsen en bier drinken in een bar in de buurt van onze overnachtingsplek.

De volgende morgen om 6 uur naar de rotstekeningen, die heel makkelijk te vinden bleken in de buurt van een missie ziekenhuisje en kerk. Wat liggen die missies toch altijd op mooie plekken. Het laatste stuk hadden we een gids, een jongen wees ons de weg tegen de berg op. Best een klim naar een grot helemaal vol met hyena pootafdrukken. Verbazingwekkend hoe helder de rotstekeningen die soms 4.000 jaar oud zijn er nog uitzagen.

Op de terugweg in Dedza ontbijt met koffie bij de Pottery en echte pleisterplaats voor buitenlanders uit de buurt. De thuisreis werd weer bepaald door het oppikken en afzetten van lifters en het inslaan van wat er langs de weg te koop wordt aangeboden. Iedereen weet, of denkt te weten, waar je het beste wat kunt kopen. Wij sloegen aardappelen, groente, fruit en houtskool in en kwamen met een volle achterbak thuis. Het laatste stuk konden we dus alleen lifters zonder bagage meenemen.

Voor we de auto terugbrachten nog even gezwommen in het zwembad van de internationale school in Zomba. Een leuke weekend trip met een echt Malawisch tintje.

Verloving

Mijn lerares Chichewa, Chimwemwe Chipatala, gaat 5 september trouwen en afgelopen weekend is ze verloofd. Het is niet heel erg gebruikelijk hier om je te verloven en ik geloof dat het alleen bij de wat meer welgestelde families voorkomt. Mijn guard John ging met me mee om te vertalen en als morele steun. Het feest was in het huis van haar ouders  ongeveer een kwartier lopen van mijn huis in een drukke woonwijk, Sadzi. We konden natuurlijk al van een afstand de muziek horen. Geluidsinstallaties zijn een essentieel onderdeel van dit soort ceremonies. Vaak is  de geluidskwaliteit omgekeerd evenredig aan het volume. Chimwemwe had er al rekening mee gehouden dat Malawiërs meestal wat later komen en dat Europeanen op tijd zijn dus ze had mij gezegd dat het een half uur later begon en de meeste bezoekers waren er al toen we aankwamen. De families van bruid en bruidegom zaten apart.

Het ging bij het feest om twee dingen: de twee betrokken families kennis te laten maken en geld voor de bruiloft in te zamelen. De hele bijeenkomst werd geleid door twee ceremoniemeesters, één voor iedere kant. Er werd begonnen met de binnenkomst van drie gesluierde dames. Iemand van de familie van de bruidegom moest daar de toekomstige bruid uit zien te kiezen. Dat lukte gelukkig.

Er werd me verteld dat het betalen van een bruidsschat niet gebruikelijk is, maar er werd een hele partij gereedschap en keukengerei aangeboden. In Nederland zouden we dat een uitzet noemen. Het aanbieden ging met veel grappen en gelach gepaard

Tussen de families werd ook een haan en een hen uitgewisseld. De haan van de bruidegom naar de bruid en de hen andersom. Daar zal ook wel wat achter zitten, maar de precieze symboliek werd mij niet duidelijk. Toen werd er een gebraden kip binnen gedragen en die werd door twee ooms van het paar in tweeën gedeeld en in kleine stukjes tussen alle aanwezigen verdeeld. Dit alles met blote handen, die natuurlijk wel eerst publiekelijk grondig gewassen waren.

Een belangrijk facet van het feest is ook het geven van geld. Een groep bekenden, familie van de bruid, collega’s, buren, wordt door de ceremoniemeester naar voren geroepen en al dansend wordt er dan geld in een afwas teiltje gegooid. Het is zaak dat zo onverschillig mogelijk te doen, het moet lijken of het je niets doet, al dat smijten met geld. Veel mensen gaan speciaal naar de bank om een flinke bundel, liefst ongebruikte, biljetten te halen. Meestal 20 en 50 Kwacha (€ 0,04 en € 0,10). Je kon trouwens ook in de rij gaan staan om al gegeven biljetten ter plekke te wisselen en nog een keer te doneren. Dat gegooi met geld geeft dus nog een heel gedoe. De jongere zus van Chimwemwe, Maggie, heeft een groot deel van het feest in gebukte houding beleefd omdat zij de biljetten moest oprapen en tellen.

De bruid als de bruidegom hadden allebei een persoonlijke hulp had die er met zakdoek en poederdoos voor zorgde dat er niet te veel gezweet en geglommen werd.

Er werd me nog gevraagd of ik mijn Chichewa lerares wilde toespreken, maar voor die eer heb ik zo beleefd mogelijk bedankt. 

Radio interview Zomba Prison Project

Tijdens mijn Chichewa lessen kwam ik dit interview op een Amerikaans radio station tegen:
Soundcloud interview

Zomba Prison Project Mini Documentary

Parade.

Vlak voor de verkiezingen in mei, deed de vorige President de belofte om meer dan 700 nieuwe gevangenbewaarders aan te stellen. Om te voorkomen dat die belofte na de verkiezingen ongedaan gemaakt zou kunnen worden werd er snel gehandeld. In een week tijd werden meer dan 10,000 belangstellenden geïnterviewd en kort daarop werd de opleiding van 760 rekruten gestart. De accommodatie was eigenlijk ontoereikend, maar met tenten als lokalen, nood-wc’s en extra watervoorziening werd het opleidingscentrum geschikt gemaakt. De opleiding duurt 6 maanden en is op militaire leest geschoeid.

In februari zwaaiden de rekruten af en werd hun opleiding afgerond met een grote parade in het stadium van Blantyre in aanwezigheid van de President van Malawi Prof. Peter Mutharika de opperbevelhebber van MPS.

Het leek me leuk om eens mee te maken. Hoewel ik mij in een stadion niet erg thuis voel, had ik snel een plaatsje op de tribune gevonden. Hoewel ik me zeer onopvallend gedroeg werd ik toch na een kwartiertje opgehaald om op de hoofdtribune tussen genodigden van het leger, de politie en de MPS te komen zitten. Wel een betere plek. Ik ben geen grote liefhebber van militaire parades, maar ik moet zeggen dat het indruk op me maakte. Ten eerste vullen 760 mensen een voetbalveld heel aardig, maar het exerceren was tot in de finesses geoefend. Daar moet heel wat tijd van de opleiding aan besteed zijn. Als er net zoveel tijd aan mensenrechten is besteed, zit dat wel goed, zal ik maar zeggen. Gelukkig krijgt het geheel toch wel een Afrikaans tintje door de reacties van het publiek dat luid juicht bij bijzondere verrichtingen op het veld. Ook de zeer gedisciplineerde band droeg daaraan bij door op een onverwacht moment, vlak voor de President, letterlijk uit de band te springen en uitbundig te gaan dansen met de instrumenten boven het hoofd of in het gras.

Er liep ook een bewaarder op het veld om alle hoedjes petten en bladmuziek die tijdens het exerceren gevallen waren op te rapen. Voor de rekruten moet het zwaar geweest zijn. Het was een heel matige dag wat weer betreft, bewolkt en niet warm, maar aan het eind van de 4 uur durende ceremonie werden de flauwgevallen deelnemers in bosjes afgevoerd. Ik heb er zeker 20 zien gaan, geen erg spectaculair begin van je carrière lijkt me.

Dat de vaardigheid van het exerceren wel een beetje slijt kon je zien bij het decoreren van een stuk of 20 oudgedienden. Dat kwam heel wat rommeliger over en er werd hier en daar zelfs uit de pas gelopen. Na het vertrek van de President, de Ministers en hun gevolg werd het geheel een stuk informeler met dansen op het veld, felicitaties en veel foto’s maken. Het deed me een beetje aan de aankomst van de avondvierdaagse denken.

De gedelegeerden uit Zambia en Namibië gaan op de foto..

Al met al was het voor mij een leerzame gebeurtenis en leuk om te merken dat je een beetje deel van de gemeenschap begint uit te maken. Het komt mij wel voor dat de plaats van het gevangeniswezen binnen een militaire structuur niet de meest ideale situatie is en dat daardoor de concentratie op het doel: bewaren en rehabiliteren van gevangenen wel eens wat op de achtergrond raakt.

Er waren ook wat gevangenen aanwezig.