Broedmachientje.

Vorig jaar ontmoette ik op een VSO Peer Support weekend de Canadese volunteer Gordon Stinson, iets ouder als ik en aan het eind van een zevenjarige periode in de veeteelt voorlichting in Malawi. Via hem kwam ik in contact met, Robert Chilunga een boer bij mij in de buurt, die 4 koeien melkt. Hij woont ongeveer een half uur lopen van mijn huis en brengt mij twee keer per week, op de fiets, 2 liter prima melk voor de helft van de prijs die ik voor houdbare melk in de supermarkt betaal. Ik kook de melk en ik kan er een flinke laag room afscheppen die ik meteen invries voor later gebruik.

De melkveehouderij heeft het moeilijk in Malawi, al drinken de mensen graag melk. De regelgeving maakt het bijna onmogelijk om melk aan particulieren te verkopen en voor de melkfabrieken zijn de transportkosten hoog. Voor een coöperatie willen ze nog wel een eind rijden, maar als dan sommige boeren water bij de melk doen omdat controle bijna onmogelijk is, moeten de goeden onder de kwaden leiden en komt de melkwagen niet meer.

Al een tijd geleden had Robert me gevraagd of het mogelijk was via mij aan een kleine broedmachine te komen. Dat leek eerst een beetje veel gevraagd, maar hij bleef aandringen en uiteindelijk wist hij al de redenen die ik kon bedenken waarom het nièt zou gaan te weerleggen. Tijdens mijn vakantie in Nederland verdiepte ik me dus wat meer in de kleine broedmachines. Het aanbod op Marktplaats bleek groot, keus genoeg. We hadden afgesproken dat het geheel niet meer dan € 80,- mocht kosten en het spul moest natuurlijk in mijn koffer passen. Ik vond een, in Roemenië gemaakte, half automatische vlakbroeder voor zo’n 40 eieren. De bestelling werd na een dag thuis afgeleverd. Een plastic machientje van zo’n 2,5 kg dat met wat passen en meten in de koffer kon. Dan maar wat minder drop en hagelslag. Gelukkig geen problemen met de douane en de dag na mijn aankomst kon Robert zijn aanwinst ophalen. Het geheel was puntgaaf overgekomen en hij betaalde cash. Als je de stekker in het stopcontact steekt houdt de thermostaat de temperatuur constant en hoef je alleen de eieren regelmatig te keren.

Robert heeft nog geprobeerd via een veeteelt voorlichtingsstation eieren van een verbeterd kippenras te kopen, maar die waren in deze tijd van het jaar niet te krijgen. Het eerste broedsel werd dus; 16 eieren van lokale kippen. Met een zelf geïmproviseerde schouwlamp stelden we na een week vast dat één ei onbevrucht was. Laat dat maar aan de lokale haan over. Gisteren kwamen de laatste eieren uit. Elf van de vijftien overgebleven eieren leek me geen slecht resultaat voor een eerste keer. Natuurlijk voelde ik wel zo betrokken dat ik regelmatig even langs ging om te kijken hoe het ging.

De impact van dit hele projectje is natuurlijk nihil, maar ik vind het toch leuk dat ik het enthousiasme en de ondernemingsgeest van Robert heb kunnen stimuleren. Hij is nog steeds erg enthousiast, ziet mogelijkheden en ik heb natuurlijk, al doende, ook weer het een en ander opgestoken.

Even mijn rijbewijs omzetten

Bij het omzetten van mijn rijbewijs vorig jaar was het bromfietsdeel vergeten en voor het motorrijden heb ik dat hier nodig. Dus maandagmorgen op naar de Road & Traffic Direction om dat te regelen. Ik had al in de krant gelezen dat het systeem in Blantyre was vastgelopen en hier in Zomba waren ze een nieuw geautomatiseerd systeem aan het opstarten. Omdat veel mensen uit Blantyre nu naar Zomba komen om hier te proberen de overdracht van auto’s, het aanvragen van rijexamens ed. te regelen, waren de rijen onvoorstelbaar.

Er moest eerst een nieuwe ID kaart worden aangemaakt. Daarvoor was een dubbele identificatie nodig. Het hele systeem is gericht op het bestrijden van corruptie en dat maakt het niet vlotter. Voor iedere handeling moet de ID en de vingerafdruk gescand en bij mij leverde dat steeds problemen op en kostte vaak meer dan 10 minuten. Ik werd er later fijntjes op gewezen dat het scannen van je vingerafdruk steeds moeilijker gaat te naarmate je ouder wordt. Om een uur of 3 vond ik dat ik lang genoeg in de rij had gestaan. Ik zou het de volgende dag wel afmaken.

Dinsdag was er geen internet en toen om een uur of 10 ook de elektriciteit uitviel gaf ik het maar op. Woensdag ging het iets beter, al heb ik een uur in de verkeerde rij gestaan. Ik deed een ogentest en daarna een geschiktheidstest op de computer. Het systeem laat steeds alleen een volgende stap toe als alle vorige stappen geregistreerd zijn. Toen ik om een uur of twaalf weer gevraagd werd achteraan een lange rij aan te sluiten, besloot ik maar weer de volgende morgen vroeg terug te komen. 

Donderdagmorgen kon me registreren voor de laatste handelingen; ik had alleen nog een medische verklaring nodig omdat ik 65 ben, of ik die bij me had. Nee, die lag thuis want er was me niet verteld dat ik die nodig had en om nu weer terug te gaan. De lokettist vond een creatieve oplossing. Er werd een leeg A4'tje gescand en dat accepteerde de computer. Nog een keer terug voor een print met de barcode van mijn testuitslag en ik kon mijn rijbewijs afhalen. Tussendoor nog 2 keer in de rij bij de bank om €10 voor de ID-kaart en €30 voor het rijbewijs te betalen en ik had mijn rijbewijs voor motoren ≤125 cc. Op weg naar huis wilde ik nog een fotootje maken van de wachtrij om deze blog een beetje op te leuken, maar dat mocht niet van een passerende beambte.

De gang van zaken zette me aan het denken. Ik ben ervan overtuigd dat Malawi grote behoefte heeft aan automatisering. Goede internet verbindingen, email, elektronisch betalen en pinnen, maar dit systeem werkte duidelijk nog niet goed. Er was een Zuid Afrikaans bedrijf ingezet bij het opstarten, een dure oplossing. Het scannen van de vingerafdrukken lijkt mij een niet erg doelmatige methode en het bleek dus dat er altijd weer maniertjes gevonden worden om het systeem te bedotten. Een lege pagina scannen was dus al snel ontdekt. In februari heeft de Wereldbank Malawi geclassificeerd als armste land ter wereld, is het geld aan dit systeem goed besteed?

Het was wel positief dat ik overal rustig en vriendelijk geholpen werd ondanks de lange, trage rijen. In die rijen was er natuurlijk wel wat gemopper te horen, maar Malawiërs laten het gelaten over zich heenkomen. Wel wat anders als je op een Nederlands perron meemaakt als de Intercity een half uurtje te laat is.

Groente en fruit

Veel mensen laten me weten dat ze mijn blog met plezier lezen, leuk. Ik kreeg ook een vraag om iets te schrijven over de beschikbaarheid van groente en fruit, dat wil ik graag doen, dus als er nog andere onderwerpen zijn waar ik wat over kan schrijven, laat het weten.

Laos werd wel eens het insectenvoedselwalhalla genoemd. Dat is zeker waar, maar dan is Malawi denk ik wel een groentewalhalla. Er zijn hier het hele jaar door volop groentes verkrijgbaar, waarschijnlijk omdat vlees en vis relatief duur zijn. Groentes zijn goedkoop, al zijn er periodes in het jaar dat de prijs wat oploopt omdat het seizoen tegen zit. Er zijn altijd uien, tomaten, aardappels en Chinese kool te krijgen. Dat laatste wordt vaak los verkocht in bundeltjes van 3 of 4 bladeren voor 2 Eurocent. Er worden ook veel tomaten gegeten en als er weinig tomaten zijn, in het regenseizoen als er veel schimmelziekten zijn, loopt de prijs behoorlijk op. Nu betaal je voor 10 mooie tomaten €0,40 in de regentijd krijg je voor dat bedrag maar 3 kleine tomaatjes. 

Masuku

Wat groente betreft is echt veel te koop. Gister kocht ik zelfs een kleine bloemkool voor 1 euro. Er zijn soms ook paprika’s, courgettes, broccoli en heel veel aubergines. Wat ze hier echt niet kennen is prei terwijl die het in mijn tuin toch prima doet.

Selderij heb ik ook nog nooit gezien, noch de knol, noch bladselderij. Wel is er soms peterselie, basilcum en koriander. In mijn tuin groeien oregano, basilicum, tijm en rozemarijn uitstekend, dus tuinkruiden genoeg. Tegen het eind van de regentijd zijn er ook heerlijke paddenstoelen te koop. Verschillende soorten, maar de cantharel-achtige vind ik het lekkerst.

Fruit is ook goed te krijgen, veel lokale bessen en vruchten. Ik ben zelf gek op Masuku (Mexicaanse appel) een lekker zoete, zachte vrucht met 5 of 6 grote zaden, waar ik ook heerlijk ijs van gemaakt heb. Avocado is er ook plenty hier. In het oogst seizoen zien je vrouwen met grote emmers vol ’s morgens op weg naar de markt. 

Ook ander tropisch fruit is goed te krijgen. Ananas, papaja, mango en watermeloen hebben echt hun seizoen en zijn dan niet duur.

Je kunt op straat, voor de supermarkt, ook altijd appels per stuk kopen. Die komen uit Zuid Afrika en kosten ongeveer 40 eurocent, soms zijn er ook sinaasappels voor dezelfde prijs. Bananen zijn er ook het hele jaar en die doen het ook goed in mijn eigen tuin. Ik heb al een keer of 5 een grote tros kunnen oogsten en de scheuten die ik vorig jaar geplant heb doen het heel aardig en gaan misschien ook binnenkort wel bananen geven. Omdat Zomba hoog ligt zijn hier ook vruchten te krijgen die je in de rest van Malawi moeilijk kunt krijgen. Er zijn hier in de koele tijd aardbeien te koop, maar ook ganzenbes die tegenwoordig ook goudbes of ananaskers wordt genoemd, geloof ik.

Ananaskers

Japanse wijnbes

Ook verkopen ze dan wat ze frambozen (raspberry) noemen, maar wat volgens mij Japanse wijnbes is, ze hebben een rode en oranje variëteit.

Groentes zijn overal te koop, natuurlijk op de markt, maar ook op de hoek van de straat of vanuit de voortuin worden groentes verkocht. Langs de weg naar Blantyre zijn een paar plaatsen waar de groente erg goedkoop is. Als je daar met de auto langskomt, moet er altijd even gestopt worden om Malawiërs aan boord de gelegenheid te geven wat in te slaan.

Het is natuurlijk prettig dat er zoveel groente is en dat het zo goedkoop is, maar dat maakt het ook een stuk moeilijker om aan groenteteelt wat te verdienen.

De bruiloft van Thijs en Laura

Het eind van de Nederlandse vakantie komt in zicht. Het hoogte punt was natuurlijk de bruiloft en het familiefeest eromheen. Ik heb beloofd iets over die bruiloft te vertellen en wat lijnen te trekken met het huwelijk in Malawi vlak voor mijn vertrek.

Een belangrijk verschil was dat het huwelijk van Thijs en Laura op een andere dag werd voltrokken dan het werd gevierd. Op dinsdag 19 gingen we met ouders en getuigen in de tram naar een stadsdeelkantoor in Den Haag. Daar werd in een minuut of 20 het huwelijk gesloten en het trouwboekje uitgereikt door een gemeente ambtenaar. Een simpele, efficiënte formaliteit gevolgd door een lunch in het huis van Thijs en Laura. Er was champagne en er was een lekker zelfgemaakt eten.

Het grote feest was de zondag erna in een klein theater in Den Haag. Een leuke locatie waarvan we de twee zalen 's morgens ervoor werd versierd met ballonnen, een cadeautafel en bloemen. Het belangrijkste verschil met Malawi was wel dat alles tot in de finesses door Thijs en Laura was bedacht en geregeld. Ze kregen daarbij o.a. veel steun van de zus van Thijs die als ceremoniemeester een prima job deed. Alles was heel precies voorbereid. Er werd begonnen met een wederzijdse trouwverklaring, waarna de aanwezigen een roos met een kaartje met een persoonlijke wens naar het paar gooide. Je kunt wel zeggen dat kosten nog moeite gespaard waren, ook tot in de kleinste details. Er stonden bijvoorbeeld glaasjes op tafel met speciaal gemaakte M&M’s met de namen en een heel klein fotootje van het bruidspaar. Er was dus niet op een kleintje gekeken. Ik schat dat de kleding en schoenen van Thijs en Laura ongeveer evenveel hebben gekost als de hele bruiloft in Malawi.

Het was erg leuk dat de hele familie van Felice, inclusief de hele Deense tak aanwezig was. Er was een combinatie gemaakt met het jaarlijkse familie weekend en er waren huisjes gehuurd in Kijkduin. Toen we ons na het versieren naar die huisjes gingen om ons te verkleden zagen we het verkeersinfarct van terugkerende strandgangers. Het koste een uur om van de parkeerplaats af te komen, dus we besloten maar in de feestkleding op de tandem te gaan. Het transport was dus ook hier een struikelblok.

Er werd van de feestgangers ook actieve participatie verwacht. Er waren speeches, een quiz, een kleine playbackshow en een speciaal lied. Alles om Laura en Thijs wat beter te leren kennen en een beetje in de maling te nemen. De Elschot familie had een lied gemaakt. Een oud Zuid-Afrikaans wijsje en een sterke tekst speciaal over Laura.

De voorbereiding in de vakantiehuisje ging er heftig aan toe, maar het resultaat was prima.





Er was natuurlijk meer dan voldoende voedsel en drank. De catering werd verzorgd door de vegetarische slager (wat slacht zo’n slager eigenlijk?) en was erg lekker. Sommige Denen hadden niet door dat ze, uit milieu overwegingen, namaak vlees kregen.

 

Zelf vond ik het erg leuk om een aantal jongelui weer eens te spreken die als kind bij ons over de vloer kwamen en die nu meestal de studie afgerond hadden en waarvan er een aantal duidelijk toegetreden waren tot de gelederen van de Young Urban Professionals. Tot slot was er gelegenheid tot dansen. De kinderen uit Denemarken stalen daarbij de show. Op het podiumpje konden ze zich helemaal uitleven. Ze hadden daarbij zoveel plezier dat iedereen daar erg van genoot. Felice en ik dus op de tandem terug. In Amersfoort nu nog inpakken en terug naar Malawi op zaterdag.

De bruiloft van Peter en Miriam

Deze maand ben ik terug in Nederland voor vakantie en de bruiloft van mijn dochter Laura op 19 mei. Het lijkt mij leuk om de bruiloft van mijn vriend Peter en zijn vriendin Miriam, die vlak voor mijn vertrek trouwden, te vergelijken met een Nederlandse bruiloft. Peter trouwde op 2 mei, de dag voor mijn vertrek, maar de week ervoor was de Bridal Shower. Een blijkbaar Amerikaanse gewoonte om met alleen vrouwelijke gasten te feesten en geld op te halen voor het grote feest. Een ceremoniemeester leidde de hele operatie waar het weer voornamelijk draaide om het dansen en daarbij het gooien met bankbiljetten. "Die grijze met die baard die hier rondscharrelt is ook een vrouw", zei de ceremoniemeester. Het was daar druk, op het hoogtepunt wel 300 vrouwen, de diskjockey en ik om foto’s te maken. Er werden ook per opbod verschillende zaken verkocht: wasmanden, lepels, snoep, lolly’s en een soort fruitmanden met etenswaar. Er stond een lange rij vrouwen om groot geld te wisselen als de kleine biljetten om rond te strooien een beetje op raakten. Tegen het eind kwam Peter binnen, met een boeketje, om Miriam openlijk ten huwelijk te vragen.

Het grootste verschil met een Nederlandse bruiloft is wel dat hier alles werd voorbereid door een commissie. Die alles regelden met een budget, verschillende vergaderingen en een voorzitter en penningmeester. Dat betekent wel dat het bruidspaar alle invloed op wat er gebeurt uit handen geeft. Alles wordt door de commissie op Malawische manier geregeld, vaak niet helemaal op tijd en geheel volgens de algemeen geldende mores.

Volgens die mores mocht de dag vòòr de bruiloft niet in het eigen huis worden doorgebracht. Peter had gevraagd of hij met zijn twee getuigen in mijn huis mocht slapen; voor eten werd gezorgd. Ik had graag gekookt en dat was achteraf beter geweest want ze waren het eten voor ons vergeten en brachten uiteindelijk om half 10 ongekookte rijst, wat stukken kip, een ui en wat tomaten. Daar hebben we toen maar iets van geïmproviseerd en als feestelijke afsluiting mijn zelfgemaakte ijs uit de diepvries opgemaakt.

De volgende morgen vroeg een leenauto opgehaald die nog van brandstof voorzien en versierd moest worden. Onderweg kregen we nog een bekeuring voor een band zonder profiel. Na het versieren bleek de benzine niet genoeg om de kerk te halen en bleef de auto een paar kilometer voor de pomp staan. Wilde ook niet meer starten. Dus uiteindelijk een uur of 2 te laat met een onversierde auto naar de kerk.

Daar een leuke dienst in “The Living Waters Church” met muziek en een preek in het Engels, vertaald in Chichewa. Er werd daar ook getekend voor het burgerlijk huwelijk. Op de trap een groepsfoto en toen naar een mooie tuin voor een fotosessie. De foto’s moesten weer zoveel mogelijk volgens vertrouwd recept gemaakt worden. De eigenaar van de tuin wees zelfs precies aan waar de foto’s gemaakt moesten worden en in welke houding.

Na de lunch, de receptie in de aula van een middelbare school in Zomba. Weer veel harde muziek en dansen en met bankbiljetten strooien. De inwendige mens had niet de hoogste prioriteit. De trouwtaart werd ook in stukjes per opbod verkocht en aan het eind van het feest was er voor alle gasten een Fanta en een cakeje. Ik bracht na afloop als chauffeur wat gasten thuis en de volgende dag de auto terug naar de eigenaar. Peter en Miriam heb ik voor mijn vertrek naar het vliegveld in Blantyre niet meer gezien. Die waren, zonder dat ze dit van te voren wisten, voor de nacht ondergebracht in een hotel. Van de trouwfoto’s die ik maakte zal ik een Nederlands fotoboekje laten printen bij het Kruidvat.

Dedza

De Bradt reisgids is een handig naslagwerk dat ik regelmatig gebruik om meer over Malawi te weten te komen. Ik had erin gelezen over eeuwenoude rotstekeningen bij Dedza. Dat een kennis in Dedza was geweest en ze niet had kunnen vinden was voor mij een stimulans om daar naar toe te gaan. Malawiërs die ik ernaar vroeg hadden er meestal nooit van gehoord en ik ben niemand tegengekomen die er geweest was en ze gezien had.
Met mijn vriend Peter hadden we de reis naar Dedza voor afgelopen weekend gepland. De 200 km was me iets te ver voor de motorfiets, dus moest er een auto gehuurd. Dat is vrij prijzig hier, maar je kan vrij makkelijk iemand vinden die je tegen betaling zijn auto wil lenen. 

Zaterdag dus de auto die Peter via een kennis had geregeld, opgehaald en op weg. Omdat het geheel toch een vrij dure operatie is stelde Peter voor om lifters mee te nemen die dan een bijdrage leveren in de benzine kosten.  Eerst moesten we dus even langs het busstation waar de minibusjes vertrekken om als snorder te kunnen beginnen. Er is in Malawi een uitgebreid informeel systeem van kleine busjes die tegen een redelijke vergoeding het vervoer tussen de meeste steden en dorpen regelen. Goedkoop, maar niet altijd even comfortabel en je moet wachten tot het busje vol is dus zijn vertrek en aankomst tijd erg onzeker.

Bij het busstation staan jongelui die tegen een vergoeding (± 15%) klanten aanbrengen. Zo hadden we de hele reis de achterbank ook vol en in totaal bracht dat ongeveer de helft van de benzine kosten op.

De reis verliep rustig en goed, met halverwege lunch in Balaka. In Dedza vonden we een slaapplek in het gastenverblijf van een trainingscentrum waar in het weekend ruimte genoeg was. Voor ongeveer €4,- per persoon hadden we ieder een kamer met 4 bedden. Dedza is een flink stadje met een grote markt. Het is de hoost gelegen stad in Malawi op 1.600m en daardoor koel, ook geen muggen ’s nachts. We liepen wat rond en aten nsima en tot een uur of 9 kletsen en bier drinken in een bar in de buurt van onze overnachtingsplek.

De volgende morgen om 6 uur naar de rotstekeningen, die heel makkelijk te vinden bleken in de buurt van een missie ziekenhuisje en kerk. Wat liggen die missies toch altijd op mooie plekken. Het laatste stuk hadden we een gids, een jongen wees ons de weg tegen de berg op. Best een klim naar een grot helemaal vol met hyena pootafdrukken. Verbazingwekkend hoe helder de rotstekeningen die soms 4.000 jaar oud zijn er nog uitzagen.

Op de terugweg in Dedza ontbijt met koffie bij de Pottery en echte pleisterplaats voor buitenlanders uit de buurt. De thuisreis werd weer bepaald door het oppikken en afzetten van lifters en het inslaan van wat er langs de weg te koop wordt aangeboden. Iedereen weet, of denkt te weten, waar je het beste wat kunt kopen. Wij sloegen aardappelen, groente, fruit en houtskool in en kwamen met een volle achterbak thuis. Het laatste stuk konden we dus alleen lifters zonder bagage meenemen.

Voor we de auto terugbrachten nog even gezwommen in het zwembad van de internationale school in Zomba. Een leuke weekend trip met een echt Malawisch tintje.

Verloving

Mijn lerares Chichewa, Chimwemwe Chipatala, gaat 5 september trouwen en afgelopen weekend is ze verloofd. Het is niet heel erg gebruikelijk hier om je te verloven en ik geloof dat het alleen bij de wat meer welgestelde families voorkomt. Mijn guard John ging met me mee om te vertalen en als morele steun. Het feest was in het huis van haar ouders  ongeveer een kwartier lopen van mijn huis in een drukke woonwijk, Sadzi. We konden natuurlijk al van een afstand de muziek horen. Geluidsinstallaties zijn een essentieel onderdeel van dit soort ceremonies. Vaak is  de geluidskwaliteit omgekeerd evenredig aan het volume. Chimwemwe had er al rekening mee gehouden dat Malawiërs meestal wat later komen en dat Europeanen op tijd zijn dus ze had mij gezegd dat het een half uur later begon en de meeste bezoekers waren er al toen we aankwamen. De families van bruid en bruidegom zaten apart.

Het ging bij het feest om twee dingen: de twee betrokken families kennis te laten maken en geld voor de bruiloft in te zamelen. De hele bijeenkomst werd geleid door twee ceremoniemeesters, één voor iedere kant. Er werd begonnen met de binnenkomst van drie gesluierde dames. Iemand van de familie van de bruidegom moest daar de toekomstige bruid uit zien te kiezen. Dat lukte gelukkig.

Er werd me verteld dat het betalen van een bruidsschat niet gebruikelijk is, maar er werd een hele partij gereedschap en keukengerei aangeboden. In Nederland zouden we dat een uitzet noemen. Het aanbieden ging met veel grappen en gelach gepaard

Tussen de families werd ook een haan en een hen uitgewisseld. De haan van de bruidegom naar de bruid en de hen andersom. Daar zal ook wel wat achter zitten, maar de precieze symboliek werd mij niet duidelijk. Toen werd er een gebraden kip binnen gedragen en die werd door twee ooms van het paar in tweeën gedeeld en in kleine stukjes tussen alle aanwezigen verdeeld. Dit alles met blote handen, die natuurlijk wel eerst publiekelijk grondig gewassen waren.

Een belangrijk facet van het feest is ook het geven van geld. Een groep bekenden, familie van de bruid, collega’s, buren, wordt door de ceremoniemeester naar voren geroepen en al dansend wordt er dan geld in een afwas teiltje gegooid. Het is zaak dat zo onverschillig mogelijk te doen, het moet lijken of het je niets doet, al dat smijten met geld. Veel mensen gaan speciaal naar de bank om een flinke bundel, liefst ongebruikte, biljetten te halen. Meestal 20 en 50 Kwacha (€ 0,04 en € 0,10). Je kon trouwens ook in de rij gaan staan om al gegeven biljetten ter plekke te wisselen en nog een keer te doneren. Dat gegooi met geld geeft dus nog een heel gedoe. De jongere zus van Chimwemwe, Maggie, heeft een groot deel van het feest in gebukte houding beleefd omdat zij de biljetten moest oprapen en tellen.

De bruid als de bruidegom hadden allebei een persoonlijke hulp had die er met zakdoek en poederdoos voor zorgde dat er niet te veel gezweet en geglommen werd.

Er werd me nog gevraagd of ik mijn Chichewa lerares wilde toespreken, maar voor die eer heb ik zo beleefd mogelijk bedankt.